İnsülin Pompası Nedir?

Diyabetli ve ya değil herkesin 2 ayrı sebep ile insüline ihtiyacı vardır ; İlk olarak vücudumuzun günlük normal fonksiyonları için ihtiyacı olan insülini karşılamak ikinci olarakta yemek yediğimiz zaman ihtiyaç olan insülindir. Diyabetli olmayan kişilerde bu insülin salınımını pankreas otomatik olarak ihtiyaca göre yapar. Diyabetli bireyler de insülini aynı pankreasın ürettiği şekilde almak isterler.

Günlük çoklu enjeksiyon tedavisi ile alınan insülinin ne kadarı vücudumuzun ihtiyacı , ne kadarının aldığımız besinler için kullanıldığını bilmek her zaman mümkün değildir. İnsülin pompasında ikisini birbirinden ayırmak çok kolaydır. İnsülin pompası bazal doz ayarlamanıza izin verir bu da vücudunuzun gece ve gündüz ihtiyacı olan insülin dozlardır. Yemek yediğiz zamanda yediğiniz besine karşılık gelen insülin dozunu alabilirsiniz.
Egzersiz yapacağınız zaman insülin dozunuzu azaltabilirsiniz ki bu sayede kan şekeriniz düşmez , hipoglisemiyi önlemiş olursunuz. Ve ya hasta olduğunuz , enfeksiyon olduğu zamanlarda da alacağınız dozu arttırabilirsiniz böylece de hiperglisemiyi engellemiş olursunuz.
Ayrıca insülin pompasında sadece hızlı etkili insülin kullandığımız için sabit bir programınız olmak zorunda değil. Daha serbest bir yaşamınız olabilir.

Sadece kan şekerinizi düzene koymakla kalmıyor aynı zamanda esnek bir yaşam tarzına sahip olabiliyorsunuz.

Nasıl Çalışır?

İnsülin pompası sürekli insülin salınımı yapan bir cihazdır. Çağrı cihazı büyüklüğünde , vücut dışında taşıma kılıfında (bacak kılıfı , çamaşır kılıfı , kemer kılıfı) taşınabilen bir cihzdır.
İnsülin Pompası yumuşak , ince bir hortum aracılığı ile insülin salınımı yapar. Bu hortumun ucunda esnek , yumuşak ve kısa (6mm ve ya 9mm ) bir kanül bulunur. Bu kanül cilt altına takılır ve insülin pompası sürekli insülin salınımı yapar. Bu kanül – hortum ve insülini içerisine çektiğimiz rezervuar kısmının hepsini set olarak adlandırıyoruz. Seti kullanıcılar genelde her 3 günde bir değiştirmeleri gerekmektedir. Yani ayda 12 kere set değişimi yapılmaktadır. Günlük çoklu insülin enjeksiyonunda ayda 120 enjeksiyon yapılması grekirken insülin pompasıyla ayda sadece 12 kere enjeksiyo yapılmaktadır.
Her pompa kullanıcısının kendine özel doz ayarlaması bulunmaktadır. Herkesin gün içerisinde vücudunun ihtiyaç duyduğu insülin miktarı farklıdır. Küçük miktarda dozlar gün içerisinde sürekli pompa tarafından gönderilir.(bazal doz) Bu dozlar gece-gündüz kan şekerinin hedef aralıkta kalmasına yardımcı olur. Bazal doz dışında kullanıcı eğer yemek yemek isterse , aldığı besine karşılık gelen bolus dozu almalıdır.
İnsülin Pompası otomatik çalışmaz. Yani kan şekerini ölçüp ona göre insülin göndermez. Kullanıcı kan şekerini ölçerek aldığı sonuca göre ne kadar insülin alması gerektiğini hesaplamayı bilmelidir. Deneyimli bir insülin pompa kullanıcısı kan şekeri ölçümlerine göre insülin gönderdiği takdirde hem yaşam tarzı daha esnek olur , hem de kan şekeri değerleri iyi gider ve gelecekte oluşabilecek komplikasyonları en aza indirgemiş olur.

İnsülin pompaları her gün biraz daha geliştirilmektedir. 2006 yılında Medtronic dünyanın ilk entegre ölçüm yapan sistemini (Paradigm Real Time) alana sürmüştür.


İnsülin Pompa Tedavisi Neden Daha Esnektir?

Esneklik gerçekten gerekli mi?
Çoğu kişi için ; Evet
Esnek insülin kullanımının başka bir yolu da kontrollü program , spor ve besin tüketimi yapmaktır. Bu çoğu kişi için çok zordu. Fakat bazen kan şekerini düzenlemek için yaşam tarzınızı kısıtlamakta beklenen sonuçların alınmasını sağlamaz. İnsülin gereksinimi bir çok neden ve yönteme bağlı olarak değişir ki bu gereksinim bazen diyabetli kişinin elinde olmayan nedenlerden dolayı değişebilir. Günlük kan şekeri ölçüm sonuçlarına göre değerlendirme yapıp , günlük değişimler yapmak pompa kullanıcıları için daha kolaydır. Aynı konuma günlük çoklu enjeksiyonda müdahale etmek daha zor hatta bazı durumlarda imkansızdır. Pompa ile vücudunuzun ihtiyacı olan insülin salınımını normal bir kişininkine en yakın şekilde sağlar.

Yemeğe Bağlı İnsülin İhtiyacı (Bolus Doz)

Diyabetli olmayan kişilerde , vücudunuz her yediğiniz besine tam karşılk gelen insülin miktarını doğru yer ve doğru zamanda salgılar. Pompada aynı salınımı yapmanızı sağlar. Tabii ki bu işlemi otomatik yapmaz. Ne kadar karbonhidrat yiyeceğinize karar vermeli ve ardından dozunuzu ne şekilde vereceğinizi seçmelisiniz. Fakat pompa ile dozunuzu doğru miktarda , doğru şekilde ve doğru zamanda verebilirsiniz. Tıpkı pankreas gibi az yediğiniz zaman az , daha çok yediğiniz zaman daha fazla insülin alabilirsiniz. Sabit miktarda yemek yeme gibi bir sınırlamanız yoktur , çünkü pompa ile yediğiniz besinlere anlık müdahale edebilirsiniz.



Yemekle ilgisi olmayan İnsülin İhtiyacınız (Bazal Doz)

Diyabetli olmayan kişilerin kan dolaşımında her zaman insülin bulunur. Yemekler arasındaki miktar çok azdır fakat bu küçük dozlar kan şekerinin öğünler arasında yükselmesini önler. Öğünler arasındaki miktar fazla olursa da bu sefer kan şekerinin düşmesine neden olursunuz. Diyabetli kişilerde düşük kan şekerinin nedeni genelde yemek aralarında kan dolaşımı içerisinde bulunan insülin miktarının gerekenden fazla olmasıdır. Pompa ile bunu sağlamanız çok daha kolaydır çünkü pompa ile farklı saatlerde farklı dozlar ayarlayabilirsiniz. Bu da daha rahat olmanızı sağlar uyuduğunuz zaman aralığı içinde farklı doz ayarlayarak kan şekerinizin hedef aralıkta kalmasını sağlayabilirsiniz. Pompa sayesinde gece yarısı insülinin peak etkisi yüzünden oluşan kan şekeri düşüklüğünden sabaha karşı insülinin etkisinin sona ermesi yüzünden oluşna kan şekeri yüksekliğine de engel olabilirsiniz.

İnsülin ihtiyacınıza bağlı olarak Paradigm İnsülin Pompasında 1-48’e kadar farklı doz ayarlayabilirsiniz. Pompa kullanıcılarını %35 ‘i gün boyu tek doz kullanmaktadır. Çoğu kişi de genelde 3 farklı bazal doza ihtiyaç duyar ; gün içerisi için bir doz , uyku sırasında daha düşük bir doz ve sabah karşı yükselmelerine karşı daha yüksek bir doz ayarlanır. Pompa da grçici bazal doz dediğimiz özellik insülin salınmında kısz süreli değişimler yapmak için faydalı bir özelliktir. Minimed Paradigm İnsülin Pompasında 0.05 ünite gibi küçük dozlarda ayarlama yapabilirsiniz. Örneğin ; Egzersiz sırasında çoğu kişi geçici bazal özelliğinden insülin dozunu belirli bir zaman için düşürmektedir. Örneğin ; cumartesi günü 4 saatliğine bisiklete binmeye karar verdiniz , pompanızdan geçicei süreliğine bazal dozunuzu azaltabilirsiniz. 4 saat sonra pompanız otomatik olarak normal moduna dönecektir. Geçici bazal dozu hastalık dönemlerinizde ve ya stresli olduğunuz zamanlarda bazal dozu arttırmak için de kullanabilirsiniz. Minimed Paradigm İnsülin Pompası kullanan bayanlar genelde mensturasyon dönemlerinde geçici bazal kullanmaktadırlar. Pompanın bu özelliği kişinin istediği zaman istediğini yapmasına daha fazla olanak sağlar.

Yaşamınızın Düzensiz Gittiği Dönemlerde Rahatlık

Çok az kişi düzenli bir yaşam tarzı sürebilmektedir. Bu günden güne değişebilir. Bir gün erken işe gidip geç dönebilir diğer günde geç kalkıp erken çıkabilirsiniz ve ya görüşmeniz uzun sürebilir , trafikte sıkışıp kalabilir ,hafta içi sürekli oturarak çalışıp hafta sonu koşuya gidebilirsiniz. Bunun gibi bir çok olasılık vardır , çoklu insülin tedavisi uygulayan kişilerde bunun kontrolünü elde tutmak çok daha zordur sonuçta sürekli daha kötüye giden bir kan şekeri kontrolüne sahip olursunuz. Pompa sayesinde endişelenmenize gerek yoktur. Bazal dozunuz iyi ayarlandığı zaman endişelenmenizi gerektirecek hiçbir durum yoktur. Örneğin işten sonra aniden tenis ı-oynamaya karar verdiniz?? Sadece geçici bazaldan dozunuzu belirli bir süre için azaltmanız yeterlidir. Eğitim ve kullanım süreniz arttıkça bu gibi durumlara müdahale etmeniz daha kolay olacaktır.

Kimler İnsülin Pompası Kullanabilir?

İnsülin pompası insülin ihtiyacı olan tüm diyabetlilerde kullanılabilir. Özellikle ;
Tip1 Brittle (oynak) diyabet
Gestasyonel Diyabet
Ani ve ya Hissedilmeyen hipoglisemi yaşayanlar
Dawn Phenomenen (kan şekerinin gece yarısı düşüp sabaha karşı anidn yükselmesi)
Düzensiz yaşam tarzı olanlar
Tip2 Brittle Diyabet
Çok küçük dozlar da insülin kullananlar
Daha esnek bir yaşam tarzına sahip olmak isteyen diyabetliler

Avantajları

• Hedeflenen HgA1c değeri
• Günlük çoklu enjeksiyonlardan ayrı bir yaşam
• Oluşabilecek olan komplikasyonları engelleme
• Hipoglisemi ataklarında azalma
• Daha esnek bir yaşam tarzı
• Ne zaman isterseniz egzersiz yapabilme
• Serbest yemek saatleri